Kredi Analisti Teknik Mülakat Soruları

Cari oran, dönen varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle hesaplanır ve şirketin kısa vadeli borç ödeme gücünü gösterir. Genel kabul gören eşik 1,5-2 civarıdır; 1'in altı likidite riskine, çok yüksek değerler ise atıl kaynak tutulduğuna işaret edebilir. Sektör ortalamasıyla birlikte yorumlanmalıdır.

Kaldıraç oranı, toplam yabancı kaynakların toplam aktife oranıdır ve şirketin ne kadar borçla finanse edildiğini gösterir. Yüksek kaldıraç, faiz yükü ve iflas riskini artırırken özkaynak karlılığını da yükseltebilir. Sektör dinamikleri ve nakit akışı dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

İşletme, yatırım ve finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarını ayrı ayrı incelerim. İşletme faaliyetlerinden pozitif ve istikrarlı nakit üretimi, kredi geri ödemesinin en önemli göstergesidir. Serbest nakit akışını hesaplayarak borç ödeme kapasitesini test ederim.

Teminatlar ipotek, menkul rehni, kefalet, çek/senet ve nakit blokaj gibi türlere ayrılır. Teminat riski azaltır ancak birincil geri ödeme kaynağı nakit akışıdır. Analist olarak teminatın likiditesini ve değerini doğru değerlendirir, kredi kararını yalnızca teminata dayandırmam.

Önce temerrüt nedenini araştırırım: operasyonel mi, sektörel mi, yoksa yönetim kaynaklı mı? Finansal tabloları güncelleyip geri ödeme kapasitesini yeniden hesaplarım. Yapılandırma, ek teminat veya tahsilat yol haritası belirler, karşılık gerekiyorsa ayrılmasını öneririm.

BDDK, bankaların kredi riski yönetimini düzenleyen ve denetleyen otoritedir; kredi sınırları, karşılık politikaları ve raporlama yükümlülüklerini belirler. Bankalar BDDK düzenlemelerine uygun kredi politikaları oluşturmak zorundadır. Analist, mevzuata uygun dosya hazırlamakla yükümlüdür.

Sektörün büyüklüğünü, büyüme hızını, rekabet yapısını, marjları ve döngüselliğini incelerim. Şirketin pazar payını ve rekabet avantajını sektör ortalamalarıyla karşılaştırırım. Düzenleyici riskler ve makroekonomik hassasiyetler (kur, faiz) değerlendirilir.

Likidite için cari oran ve asit-test, kaldıraç için borç/özkaynak, karlılık için brüt ve net marj, faaliyet için alacak-stok devir hızlarını öncelikli kullanırım. Borç ödeme kapasitesi için borç/FAVÖK ve faiz karşılama oranı kritiktir. Oranlar tek başına değil, trend ve sektörle birlikte yorumlanır.