Hakim Teknik Mülakat Soruları

HAGB, 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesinde düzenlenmiş bir kurumdur ve sanığın kişiliği, geçmişi ve davranışları göz önünde bulundurularak, sanık hakkında hüküm kurulmasına rağmen hükmün sonuçlarının ileri bir tarihe bırakılmasıdır. HAGB kararı verilebilmesi için sanığın suçu kabul etmesi veya suçun sabit olması gerekir. Deneme süresi 5 yıldır ve bu sürede kasıtlı yeni bir suç işlenmezse dava düşer. Bu kurum, özellikle genç suçlular ve ilk kez suç işleyen kişiler için uygulanır.

Hukuk yargılamasında ispat yükü, genellikle iddiasını ileri süren taraftadır (MK md. 6). Davacı, dava konusu talebinin dayandığı vakıaları, davalı ise itirazlarının dayandığı vakıaları ispatla yükümlüdür. İspat araçları: senet, tanık, bilirkişi, keşif ve yemin olarak sayılabilir. Ancak bazı durumlarda ispat yükü tersine dönebilir veya karine hükümleri uygulanabilir. Örneğin, tıbbi uygulama hatalarında doktorun kusursuzluğunu ispat etmesi gerekir.

İdari yargıda iptal davası, idari işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptalini talep eden dava türüdür. Tam yargı davası ise, idari işlemin veya eylemin neden olduğu zararın tazminini amaçlar. İptal davasında dava açma süresi genellikle 60 gündür ve dava konusu işlem üzerindeki hukuki sonuçları ortadan kaldırır. Tam yargı davasında ise maddi ve manevi tazminat talep edilir ve genel zarar görenin zararını karşılamaya yöneliktir.

Meşru müdafaa, TCK'nın 25. maddesinde düzenlenmiştir ve kişinin kendisine veya başkasına yönelik, mevcut veya muhtemel ve haksız bir saldırıyı defetmek zorunda kalması durumunda işlediği fiiller için ceza verilemez. Meşru müdafaanın şartları: mevcut veya muhtemel haksız saldırı, saldırıyı defetme zorunluluğu ve saldırı ile savunma arasında orantılılık. Örneğin, silahla saldıran bir kişiyi etkisiz hale getirmek meşru müdafaa kapsamında değerlendirilebilir.

Haciz, borçlunun mal varlığına el konulması suretiyle alacağın teminat altına alınmasıdır. İcra memuru, borçlunun taşınmaz, taşınır ve alacakları üzerinde haciz koyabilir. Haciz kararı, borçluya tebliğ edilir ve borçlu haczedilen malları satıştan önce ödeyerek kurtarabilir. Haczedilen malların satışı icra dairesi tarafından yapılır ve elde edilen bedelden alacaklıya ödeme yapılır. Haczin uygulanması için kesinleşmiş bir icra emri gerekir.

Patent, buluş sahibine belirli bir süre boyunca buluşunu kullanma, satma ve lisanslama hakkı veren bir koruma türüdür. Türkiye'de patent koruması 20 yıldır ve Türk Patent Enstitüsü'ne yapılan başvuru ile başlar. Patentlenebilir buluşlar: yeni, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir olmalıdır. Patent sahibi, izinsiz kullanım durumunda hukuki ve cezai yollara başvurabilir. Ayrıca, patent feshi veya iptali davaları da açılabilir.

İş Kanunu'nun 24. maddesine göre işçi, sağlık sebepleri, işverenin ağır kusurları veya zorlayıcı sebepler nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Sağlık sebepleri arasında işçinin çalıştığı işin kendisi için sağlık açısından sakıncalı olması yer alır. İşverenin ağır kusurları arasında işçinin onurunu kırıcı davranışlar, cinsel taciz veya ücretin ödenmemesi sayılır. Haklı nedenle fesih durumunda işçi, kıdem ve ihbar tazminatı alma hakkına sahiptir.

Tüketici mahkemeleri, tüketici işlerine bakmakla görevli özelleşmiş mahkemelerdir. Bu mahkemeler, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hukuku kapsamındaki uyuşmazlıklara bakar. Görev alanı: ayıplı mal ve hizmetler, tüketici sözleşmeleri, bankacılık işlemleri, konut finansmanı, zaman paylaşımı ve paket tur sözleşmeleri. Tüketici mahkemeleri, tüketicinin yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılır. Ayrıca, belirli değerin altındaki uyuşmazlıklar tüketici hakem heyetlerine başvurulabilir.

Basit suç, tek bir eylemle işlenen ve tek bir faili olan suçlardır. Zincirleme suç ise, aynı suçun birden fazla kişiye karşı veya birden fazla eylemle işlenmesidir. TCK'nın 43. maddesine göre zincirleme suçta, temel suçun cezası mülga suç olarak kabul edilir ve sadece bir kez cezalandırma yapılır. Örneğin, bir kişinin farklı zamanlarda üç farklı kişiyi dolandırması zincirleme dolandırıcılık olarak kabul edilir ve ceza bir defa artırılarak verilir.

Zamanaşımı, bir hakkın kullanılması için öngörülen süredir ve bu süre geçtikten sonra karşı taraf itiraz ederse hak düşer (MK md. 133). Hak düşürücü süre ise, kanunen belirlenen kesin süredir ve bu süre geçerse hak kendiliğinden sona erer. Örneğin, tazminat davalarında 2 yıllık ve en fazla 10 yıllık zamanaşımı süresi vardır. Tüketici uyuşmazlıklarında ise dava açma süresi hak düşürücü süre olarak kabul edilir ve bu süre geçerse dava açılamaz.